Warszawa i Mińsk wznawiają dialog po niemal dekadzie milczenia

Ministrowie spraw zagranicznych Polski i Białorusi spotkali się we wtorek w Nowym Jorku przy okazji sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ - to pierwsza rozmowa przedstawicieli obu państw na tak wysokim szczeblu od 2016 roku. Radosław Sikorski i Maksim Ryżenkow omówili bezpieczeństwo regionalne oraz sytuację na wspólnej granicy, sygnalizując możliwą próbę ustabilizowania napiętych relacji.

Wicepremier Sikorski potwierdził spotkanie w rozmowie z TVP Info, określając je mianem „zapoznawczego”. Najważniejszymi tematami były bezpieczeństwo regionu i sytuacja na polsko-białoruskiej granicy. Ta druga, zdaniem szefa polskiej dyplomacji, została w dużej mierze unormowana dzięki budowie ogrodzeń granicznych przez państwa sąsiadujące z Białorusią.

Sikorski wskazał również na uwolnienie części więźniów politycznych przez władze w Mińsku jako czynnik umożliwiający zbliżenie. Zapowiedział otwarcie nowego budynku polskiej ambasady w białoruskiej stolicy - krok, który może stać się elementem odmrożenia dwustronnych stosunków.

Pytany o uznanie rządów Aleksandra Łukaszenki, szef MSZ nie wypowiedział się jednoznacznie. Jak podaje portal Interia, stwierdził jedynie, że Polska uznaje przede wszystkim konkretne państwa. Białoruska agencja Belta poinformowała, że ministrowie omówili wzajemne stosunki oraz możliwość ich rozwoju „w interesie obu narodów”.

Nawrocki i Trump o stałej obecności wojsk USA

Prezydenci Karol Nawrocki i Donald Trump rozmawiali we wtorek - podczas kolacji wydanej przez amerykańską głowę państwa - o stałej obecności żołnierzy USA na polskim terytorium. Szef Biura Polityki Międzynarodowej Kancelarii Prezydenta Marcin Przydacz przekazał, że kolejne działania w tej sprawie należą teraz do rządu.

Według Przydacza Trump jest pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych, który wprost opowiada się za budową stałej bazy. Ustalenia miały zostać już wypracowane, dlatego - jak stwierdził - dalsze kroki zależą od Ministerstwa Obrony Narodowej i Wojska Polskiego.

Tydzień wcześniej Trump mówił o znacznych postępach w negocjacjach dotyczących bazy. Przedstawiciele armii USA wizytowali niedawno jej potencjalne lokalizacje w Polsce. Nawrocki w rozmowie z agencją Bloomberg przekazał, że strona amerykańska dokonuje obecnie wyboru przyszłej infrastruktury.

Podczas spotkania obaj przywódcy rozmawiali także o wspólnych inwestycjach. Nawrocki zabiegał u Trumpa o wsparcie dla firm amerykańskich zainteresowanych lokowaniem przedsięwzięć w Polsce.

Rubio zaprosił Putina na szczyt G20

Sekretarz stanu USA Marco Rubio przekazał rosyjskiemu ministrowi spraw zagranicznych Siergiejowi Ławrowowi zaproszenie dla Władimira Putina na grudniowy szczyt G20 w Stanach Zjednoczonych. Politycy spotkali się w Nowym Jorku podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

Zdaniem Rubio szczyt byłby dobrą okazją, by Putin porozmawiał z innymi światowymi przywódcami. Rozmowa dotyczyła również wzajemnych relacji obu państw oraz wojny na Ukrainie.

Rosja i Ukraina miały wyrazić zainteresowanie ograniczonym zawieszeniem broni, obejmującym wstrzymanie ataków na infrastrukturę energetyczną oraz umożliwienie transportu zboża z portów nad Morzem Czarnym. Ławrow zastrzegł jednak, że jego kraj nie zamierza przerywać walk na czas ewentualnych negocjacji pokojowych - w jego ocenie państwa zachodnie wykorzystałyby ten moment na przekazanie Ukrainie kolejnego sprzętu wojskowego.

Rubio wyraził zaniepokojenie możliwym rozprzestrzenieniem się konfliktu. Jego zdaniem w innych krajach może dojść do ataku hybrydowego, aktu sabotażu lub nieporozumienia wymykającego się spod kontroli.

Iran: „ofiara terroryzmu ze strony USA”

Prezydent Iranu Masud Pezeszkian oświadczył podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ, że jego kraj stał się „ofiarą terroryzmu ze strony państw oskarżających Iran o prowadzenie działalności terrorystycznej”. Przypomniał o cywilnych ofiarach amerykańsko-izraelskich ataków na szkołę podstawową dla dziewcząt w miejscowości Minab.

Odnosząc się do gróźb Donalda Trumpa, Pezeszkian zapowiedział, że Iran nie ugnie się pod presją międzynarodowych sankcji, a opór wobec Waszyngtonu będzie się jedynie nasilał. Jak przypomina BBC, Trump we wtorek mówił o szybkim „unicestwieniu” Iranu, jeśli ten nie zgodzi się na umowę kończącą wojnę trwającą od blisko siedmiu miesięcy.

Irański prezydent zadeklarował, że jego państwo nie zrezygnuje z cywilnego programu nuklearnego, lecz nie dąży do budowy broni atomowej. Zarzucił krytykom stosowanie podwójnych standardów, wskazując, że Izrael ma posiadać arsenał jądrowy, a mimo to nigdy nie został poddany inspekcji.

Azerbejdżan zwolnił Francuza po zniesieniu sankcji wobec oligarchy

Azerbejdżan uwolnił obywatela Francji Martina Ryana, skazanego w 2023 roku na 10 lat więzienia za rzekomą działalność szpiegowską. Prezydent Ilham Alijew podpisał decyzję o ułaskawieniu w środę - w ramach szerszego porozumienia z Paryżem.

Baku uzależniało zwolnienie od zniesienia unijnych sankcji wobec rosyjskiego oligarchy Aliszera Usmanowa. Francja przez tydzień blokowała inne ograniczenia indywidualne, by wymusić wykreślenie go z listy. We wtorek Usmanow - którego majątek szacuje się na około 15 miliardów euro - nie znalazł się wśród blisko 2600 osób objętych restrykcjami.

Milei: ONZ jest bezużyteczna

Prezydent Argentyny Javier Milei nazwał ONZ organizacją „bezużyteczną”, której celem jest utrzymywanie „aroganckich pasożytów podszywających się pod pozytywnie nastawionych biurokratów”. Zarzucił jej niewywiązywanie się z zadań w zakresie bezpieczeństwa i praw człowieka. Wezwał Wielką Brytanię do wznowienia negocjacji o statusie Falklandów, oskarżając Londyn o naruszanie rezolucji ONZ.

2,5 miliarda dolarów na odbudowę Strefy Gazy

Powołana przez Donalda Trumpa Rada Pokoju zaproponowała blisko 2,5 miliarda dolarów na odbudowę Strefy Gazy w ciągu najbliższych sześciu miesięcy. Były premier Wielkiej Brytanii Tony Blair, cytowany przez Deutsche Welle, stwierdził, że terytorium „nie potrzebuje sloganów, ale rozwiązań swoich problemów”.

Pełna odbudowa wymagałaby blisko 35,2 miliarda dolarów w krótkiej perspektywie i niemal 71,5 miliarda w ciągu dekady. Jak zauważa niemiecki nadawca, przez ostatni rok nie zrealizowano większości założeń porozumienia pokojowego - Izrael wciąż kontroluje 60 procent terytorium, a Hamas nie przeprowadził rozbrojenia.

Dyplomatyczne spotkania na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ pokazują, jak wiele kluczowych sporów pozostaje nierozstrzygniętych - od granicy polsko-białoruskiej po wojnę na Ukrainie i przyszłość Bliskiego Wschodu.