Bruksela grozi Polsce sankcjami, CBA w szpitalu południowym, masowe zwolnienia w Volkswagenie

Komisja Europejska rozważa wszczęcie postępowania przeciwko Polsce, Słowacji i Węgrom za utrzymywanie embarga na ukraińskie produkty rolne. Równolegle Donald Trump uzależnia obecność amerykańskich wojsk w Europie od postawy sojuszników w sprawie Grenlandii i Iranu, a niemiecki Volkswagen szykuje zwolnienia 16 tysięcy pracowników - największe w historii branży motoryzacyjnej. W kraju agenci Centralnego Biura Antykorupcyjnego zabezpieczyli dokumentację w warszawskim szpitalu południowym.

Komisja Europejska celuje w polskie embargo

Rzecznik Komisji Europejskiej Olof Gill, cytowany przez RMF FM, zapowiedział możliwość uruchomienia procedury o naruszenie unijnego prawa wobec trzech państw członkowskich utrzymujących zakaz importu wybranych produktów rolnych z Ukrainy. W ocenie Brukseli kraje członkowskie nie mają uprawnień do samodzielnego wprowadzania takich restrykcji.

Na razie unijny organ wykonawczy powstrzymuje się od sankcji i próbuje przekonać Warszawę, Bratysławę i Budapeszt do wycofania jednostronnych decyzji. Embargo wprowadzono w reakcji na sytuację sprzed czterech lat, gdy otwarcie rynku na tańsze ukraińskie towary pogrążyło lokalnych rolników.

Interesy unijnych producentów ma dziś chronić zawarta w ubiegłym roku umowa handlowa z Ukrainą, ustanawiająca limity importowe. Polski rząd argumentował po jej podpisaniu, że klauzule ochronne są niewystarczające, a doświadczenia z lat 2022-2023 uzasadniają utrzymanie zakazu.

Trump warunkuje obecność wojsk w Europie

Wracając ze szczytu NATO w Turcji, prezydent Stanów Zjednoczonych oświadczył, że przyszłość stacjonowania amerykańskiej armii na kontynencie zależy od postawy europejskich sojuszników w dwóch sprawach - Grenlandii i Iranu. Trump od początku kadencji, wraz ze swoim zapleczem, sygnalizuje gotowość przejęcia duńskiego terytorium zależnego, argumentując to znaczeniem wyspy dla bezpieczeństwa USA.

W kwestii Iranu amerykański przywódca wielokrotnie wyrażał rozczarowanie brakiem europejskiego wsparcia podczas niedawnej wojny. Teraz - jak stwierdził - powoli o tym zapomina, ponieważ państwa NATO deklarują pomoc. Kraje Europy Zachodniej są zainteresowane głównie udziałem w rozminowywaniu cieśniny Ormuz.

Trump zmienił też ton wobec Hiszpanii. W środę groził zerwaniem relacji handlowych, a w drodze powrotnej z Ankary pochwalił Madryt za „bardzo hojną" postawę. Sam szczyt określił jako pokaz jedności sojuszu i sukces amerykańskiej dyplomacji, wskazując na porozumienia zawarte z tureckimi gospodarzami.

CBA w szpitalu południowym

W czwartek funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego weszli do szpitala południowego w Warszawie, urzędu miasta stołecznego oraz urzędu dzielnicy Ursus. Na polecenie prokuratury okręgowej zabezpieczyli dokumentację, która ma zostać szczegółowo przeanalizowana.

Rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński poinformował na platformie X, że na obecnym etapie śledztwa nie można ujawnić więcej szczegółów. Prokuratura okręgowa niedawno wszczęła kilka postępowań dotyczących placówki na Ursynowie. Chodzi o przypadki korupcji, nieprawidłowości przy selekcji pacjentów ze względu na stan zdrowia oraz znieważenia zwłok w szpitalnym prosektorium.

Sprawa zawyżonych zarobków lekarza Dawida Kacprzyka i inne podobne przypadki skłoniły Ministerstwo Zdrowia do zapowiedzi reformy wynagradzania medyków. Resort planuje wprowadzenie maksymalnej stawki 240 zł brutto za godzinę pracy.

Parlament Europejski zgodził się na skanowanie komunikatorów

Europosłowie przyjęli projekt ustawy pozwalającej firmom technologicznym skanować prywatne wiadomości użytkowników komunikatorów pod kątem materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne nieletnich. Propozycja trafi teraz do państw członkowskich - Rada Europejska ma kilka miesięcy na rozpatrzenie poprawek. Jeśli ich nie zatwierdzi, rozpoczną się negocjacje międzyinstytucjonalne.

Regulacje mają obowiązywać przynajmniej przez najbliższe lata. Portal Politico zwraca uwagę, że żadna ze stron sporu nie jest usatysfakcjonowana. Zwolennicy domagają się bardziej stanowczej ochrony małoletnich, przeciwnicy ostrzegają przed nadużyciami wynikającymi z inwigilacji, a branża cyfrowa oczekiwała precyzyjniejszego określenia obowiązków.

Największe kontrowersje wzbudziła poprawka wyłączająca z obowiązku skanowania komunikatory szyfrujące korespondencję end-to-end, czyli przede wszystkim aplikacje Signal i WhatsApp.

Włochy przewodzą buntowi przeciw zielonemu ładowi

Trzej dyplomaci znający przebieg negocjacji powiedzieli portalowi Politico, że Włochy stoją na czele grupy państw domagających się złagodzenia zasad polityki klimatycznej UE. Spór dotyczy sposobu wydatkowania dwóch bilionów euro z nowej perspektywy budżetowej wspólnoty.

Rzym sprzeciwia się obowiązkowi uwzględniania zasad ochrony środowiska przy wykorzystywaniu tych środków. Zdaniem części państw taki wymóg pozbawi finansowania kluczowe sektory gospodarki, co osłabi ich konkurencyjność wobec firm z Chin i Stanów Zjednoczonych.

Premier Giorgia Meloni ostrzegała w ubiegłym miesiącu w parlamencie, że Europa nie może sama sobie przeszkadzać we wzmacnianiu przemysłu. Komisja Europejska uwzględniła już część postulatów, wyłączając spod restrykcji wydatki na obronność i ważny interes publiczny, jednak Włochom to nie wystarcza. Przeciwko dalszemu rozluźnianiu wymogów opowiadają się państwa nordyckie.

Najszybciej rozprzestrzeniająca się epidemia eboli

Afrykańskie centra kontroli i zapobiegania chorobom biją na alarm - trwająca w Demokratycznej Republice Konga epidemia eboli pochłonęła już ponad 600 ofiar. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, przytaczanych przez telewizję France 24, w ciągu ostatnich trzech dni zmarło stu kolejnych chorych. W poniedziałek liczbę ofiar szacowano na 500.

Od połowy maja, gdy WHO ogłosiła epidemię, zakażonych zostało 1759 osób. Wskaźnik śmiertelności sięga 34 procent. W sąsiedniej Ugandzie odnotowano 20 przypadków, z czego 17 osób już wyzdrowiało. Za obecną falę odpowiada nowy szczep - Ebola Bundibugyo - na który nie opracowano skutecznej szczepionki ani leczenia. Przed tygodniem rozpoczęto badania kliniczne dwóch potencjalnych terapii.

Władze w Kinszasie zwiększają liczbę łóżek szpitalnych z 700 do tysiąca. W dotkniętych regionach wykonywanych jest około dwóch tysięcy testów dziennie.

Volkswagen zwalnia 16 tysięcy pracowników

Prezes Volkswagena Oliver Blume przygotowuje redukcję zatrudnienia obejmującą 16 tysięcy osób - 16 procent z 630-tysięcznej załogi koncernu. Według telewizji Euronews byłyby to największe zwolnienia w historii branży motoryzacyjnej. Zamknięte mają zostać trzy fabryki Volkswagena i jeden zakład Audi.

Związki zawodowe zapowiadają protesty i domagają się innego kierunku restrukturyzacji. Przedstawiciele załogi dysponują większością w radzie nadzorczej koncernu, co zapowiada ostry konflikt. Rozważane scenariusze obejmują zamknięcie czterech fabryk, przegląd struktury korporacyjnej z wydzieleniem spółek oraz przeniesienie produkcji na rynek chiński do niewykorzystywanych zakładów w Niemczech.

Na stole leży również wariant przekazania mocy produkcyjnych przemysłowi zbrojeniowemu. Fabryki Volkswagena wytwarzałyby wówczas sprzęt wojskowy, wpisując się w program modernizacji Bundeswehry zapowiedziany przez niemieckie władze.