Izrael wstrzymuje atak na Liban, Iran zawiesza rozmowy z Waszyngtonem
Izrael i Hezbollah mają ponownie przestrzegać zawieszenia broni po interwencji prezydenta Donalda Trumpa, który w poniedziałek wieczorem rozmawiał z premierem Beniaminem Netanjahu oraz - za pośrednictwem dyplomatów - z liderami libańskiej organizacji. Decyzja zapadła po izraelskich zapowiedziach nalotów na Bejrut, w reakcji na które Iran zawiesił rozmowy dyplomatyczne ze Stanami Zjednoczonymi.
Według amerykańskiego prezydenta obie strony zobowiązały się do wstrzymania wzajemnych ataków i powrotu do porozumienia rozejmowego. Izrael miał zawrócić wojska zmierzające w stronę libańskiej stolicy. Wcześniej zapowiadał uderzenia na południową część Bejrutu, uważaną za bastion proirańskich szyitów z Hezbollahu.
Irański minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi uzasadnił zawieszenie rozmów z Waszyngtonem stanowiskiem, według którego porozumienie o zawieszeniu broni oznacza przerwanie walk na wszystkich frontach Bliskiego Wschodu. Teheran zagroził zamknięciem cieśniny Ormuz oraz atakami na jednostki przepływające przez cieśninę Bab al-Mandab i Morze Czerwone jako formą odwetu na Izraelu. Prezydent Libanu Joseph Aoun, cytowany przez Al-Dżazirę, przyznał, że negocjacje napotykają poważne trudności, ale jednocześnie wskazał na widoczny postęp.
Bombardowania Libanu potępiła Unia Europejska. Rzecznik Komisji Europejskiej ds. zagranicznych Anouar El Anouni wyraził solidarność z Libańczykami i oskarżył Izrael o eskalację działań militarnych oraz naruszenie suwerenności terytorialnej Libanu.
Zmiana w polskim dowództwie
Prezydent Karol Nawrocki powołał generała dywizji pilota Ireneusza Nowaka na stanowisko dowódcy operacyjnego rodzajów sił zbrojnych. O nominacji poinformował szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartosz Grodecki za pośrednictwem platformy X. Generał Nowak od października pełnił funkcję dowódcy generalnego rodzajów sił zbrojnych, wcześniej był m.in. inspektorem sił powietrznych. Miesięcznik „Polska Zbrojna” podaje, że ma za sobą blisko 3500 godzin nalotu na wojskowych samolotach odrzutowych.
Zastąpi on generała broni Macieja Klisza, który zajmował stanowisko od października 2023 roku. Klisz zostanie szefem sztabu sojuszniczego dowództwa sił połączonych NATO w holenderskim Brunssum. Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz ocenił, że awans obu generałów to dowód uznania dla profesjonalizmu i doświadczenia Wojska Polskiego.
Spór konstytucyjny w Budapeszcie
Lider węgierskiej partii TISZA Péter Magyar zapowiedział zmianę konstytucji, aby usunąć ze stanowiska prezydenta Tamása Sulyoka. Po poniedziałkowym spotkaniu w Pałacu Prezydenckim Magyar oświadczył, że Sulyok zostanie odwołany nie osobistą decyzją, lecz nowelizacją ustawy zasadniczej. Wezwania do dymisji padały już w kwietniowy wieczór wyborczy; ostateczny termin ustąpienia wyznaczono na 31 maja.
Sulyok nazwał plany centroprawicy „polityczną grabieżą” prowadzącą do kryzysu konstytucyjnego i pogłębienia podziałów społecznych, podkreślając, że zgodnie z przysięgą jest zobowiązany do przestrzegania ustawy zasadniczej. Lider frakcji parlamentarnej Fideszu Gergely Gulyás, cytowany przez portal Telex.hu, ocenił, że w demokracji konstytucyjnej usunięcie prezydenta przed końcem kadencji jest działaniem bezprecedensowym.
Drony, klimat i sztuczna inteligencja
Państwa Unii Europejskiej spierają się o kształt wspólnego systemu obrony przed wrogimi dronami - podała telewizja Euronews. Rozbieżności dotyczą wymiany informacji i zakresu kooperacji; część stolic uważa, że współdziałanie powinno pozostać dobrowolne, a poufne dane nie powinny być przekazywane innym krajom. Tło stanowi seria incydentów z ostatnich miesięcy, w tym uderzenie drona w budynek mieszkalny w jednym z miast Rumunii.
Wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta w dyskusji portalu Politico nazwał tempo unijnej polityki klimatycznej „szalonym”, krytykując redukcję darmowych uprawnień do emisji CO2 niemal o połowę. Komisarz UE ds. klimatu Wopke Hoekstra zasygnalizował gotowość do zmian w systemie ETS, uzależnionych od stopniowego odchodzenia przemysłu od węgla. Przegląd systemu zaplanowano na przyszły miesiąc.
Wydawca „The New York Times” A.G. Sulzberger podczas World News Media Congress w Marsylii oskarżył firmy rozwijające sztuczną inteligencję o „bezczelną kradzież własności intelektualnej”. Tymczasem prezydent Nawrocki, występując na warszawskiej edycji Eleven Labs Summit, zapowiedział wspieranie polskiego sektora technologicznego inicjatywami ustawodawczymi, traktując rozwój AI jako kwestię bezpieczeństwa państwa.