Kancelaria prezydenta ostrzega przed opóźnieniami w budowie elektrowni jądrowej

Minister w Kancelarii Prezydenta Karol Rabenda wyraził zaniepokojenie możliwymi opóźnieniami przy budowie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w województwie pomorskim, wskazując na zaniedbania po stronie administracji rządowej i samorządowej. Swoje uwagi przedstawił w rozmowie z portalem interia.pl, krytykując również tempo prac nad dawnym Centralnym Portem Komunikacyjnym.

Karol Rabenda twierdzi, że na brak należytych działań narzeka firma odpowiedzialna za realizację inwestycji, która spodziewała się znacznie szybszego tempa podejmowania decyzji. Zdaniem ministra opóźnienia występujące na początkowych etapach projektu mogą spowolnić powstanie obiektu o miesiące, a nawet lata, generując kolejne straty dla budżetu państwa.

Współpracownik prezydenta Karola Nawrockiego ocenił, że rząd Donalda Tuska jedynie deklaratywnie zmienił podejście do Centralnego Portu Komunikacyjnego, przemianowanego na Port Polska. W jego ocenie na inwestycję brakuje pieniędzy, a odpowiedzialna za nią spółka nie ma obecnie nawet swoich władz. Rabenda zapowiedział zarazem kontynuowanie współpracy z przedstawicielami biznesu towarzyszącymi głowie państwa podczas zagranicznych wizyt - na zaplanowany na przyszły rok szczyt Trójmorza w Bratysławie Polska zamierza wysłać największą delegację biznesową spośród uczestników.

Unia wesprze ukraińską produkcję dronów

Unia Europejska przeznaczy 1,24 miliarda euro na produkcję dronów i amunicji na Ukrainie. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oświadczyła, że dzięki tym środkom Ukraina będzie mogła bronić się przed nasilającymi się rosyjskimi atakami powietrznymi.

W wypowiedzi cytowanej przez telewizję Euronews szefowa KE podkreśliła konieczność ochrony ukraińskiej infrastruktury oraz mieszkańców kraju, który - jak stwierdziła - jest obecnie ofiarą celowej strategii terroru stosowanej przez Rosję. Za unijne pieniądze władze w Kijowie będą mogły kupić produkowane w kraju bezzałogowce, drony przechwytujące, amunicję i inny sprzęt wojskowy.

Premier Ukrainy Julia Swyrydenko zapowiedziała, że środki zostaną przeznaczone na najpilniejsze potrzeby obronne, a prezydent Wołodymyr Zełenski wskazał na kluczowe znaczenie zakupów pakietów obrony przeciwlotniczej. Euronews przypomina, że fundusze wypłacono w ramach pożyczki przyznanej Ukrainie przez Unię - w bieżącym i przyszłym roku kraj otrzyma od wspólnoty blisko 90 miliardów euro, z czego dwie trzecie trafi na zakupy sprzętu wojskowego.

Trump rozważy bazę USA na Litwie

Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump zapowiedział, że rozważy budowę stałej bazy amerykańskiego wojska na Litwie. Pytany o tę kwestię przez dziennikarza litewskiej telewizji publicznej LRT, stwierdził, że Litwini są „wspaniałymi ludźmi” i jego przyjaciółmi, dlatego pochyli się nad stworzeniem amerykańskiej infrastruktury w tym państwie.

Litewski prezydent Gitanas Nausėda określił słowa amerykańskiego odpowiednika mianem dobrej wiadomości i wezwał Litwę do konsekwentnego działania w oczekiwaniu na spodziewaną jeszcze w tym miesiącu rotację sił zbrojnych USA. We wtorek specjalny wysłannik prezydenta USA John Coale rozmawiał z premierem Litwy Mindaugasem Sinkevičiusem, który zadeklarował gotowość zapewnienia Amerykanom najlepszych warunków w razie budowy bazy.

Do końca 2027 roku na Litwie ma zostać rozlokowana na stałe niemiecka brygada. Bundeswehra zmaga się jednak z problemem rekrutacji żołnierzy i personelu wojskowego gotowych stacjonować w tym kraju.

Kaczyński wzywa Kosiniaka-Kamysza do wyjaśnień

Prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński wezwał wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza do ujawnienia, czy był szantażowany w sprawie ewentualnej zmiany rządu w Polsce. Kwestia ta - według doniesień medialnych - miała być omawiana w marcu podczas wizyty wicepremiera w Stanach Zjednoczonych.

Jak przekazał portal Radia RMF FM, Kaczyński podczas konferencji prasowej w Sejmie oświadczył, że wicepremier powinien złożyć jednoznaczne stanowisko w sprawie ewentualnych nacisków dotyczących zmian na szczytach władzy. Prezes PiS zaznaczył, że o jawnym wyjeździe szefa PSL do USA wiedział, a do organizacji spotkania miał w dużym stopniu przyczynić się europoseł PiS Adam Bielan.

Przewodnicząca Polski 2050 Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz oceniła, że nawet sojusznicy z USA nie powinni mieć wpływu na wybór polskiego rządu przez samych Polaków. Premier Donald Tusk w rozmowie z TVN24 potwierdził, że poznał szczegóły spotkania w Waszyngtonie, podczas którego omawiano między innymi wewnętrzne sprawy Polski.

Hiszpania i Francja wobec napięć społecznych

Rząd Hiszpanii ogłosił 21 rozwiązań mających przeciwdziałać kryzysowi mieszkaniowemu po fali protestów, które przetoczyły się przez tamtejsze miasta. Premier Pedro Sánchez zapowiedział pakiet dekretów, w tym program pożyczek o zerowym oprocentowaniu na wkład własny przy zakupie pierwszego mieszkania, z budżetem 10 miliardów euro.

We Francji policja nie będzie już mogła używać granatów hukowych podczas protestów uczniowskich. Decyzja zapadła po tym, jak 15-letni licealista z Lons został ciężko ranny, a dzień później 14-letni demonstrant w Paryżu stracił kilka zębów. Minister spraw wewnętrznych Laurent Nuñez poinformował o zakazie, a policja prowadzi 18 wewnętrznych postępowań dotyczących nadużywania przemocy. Od początku demonstracji zatrzymano około 6500 osób.

Stopy bez zmian, Nobel z chemii przyznany

Rada Polityki Pieniężnej pozostawiła stopy procentowe na niezmienionym poziomie. Prezes NBP Adam Glapiński ostrzegł, że inflacja - głównie z powodu wzrostu cen paliwa - będzie kształtować się powyżej celu banku centralnego, we wrześniu osiągając 4 procent w skali rocznej. Zastrzegł zarazem, że podwyżka stóp nie byłaby dobrym rozwiązaniem, bo wyhamowałaby wzrost gospodarczy przy szybko rosnącym zadłużeniu państwa.

Tegoroczną Nagrodę Nobla z chemii otrzymali Henri B. Kagan i Kenso Soai za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej - badania, które przybliżyły zrozumienie reakcji kluczowych dla powstania cząsteczek niezbędnych do istnienia życia.