Polska i USA wchodzą w kolejny etap rozmów o stałej bazie wojskowej

Warszawa i Waszyngton rozpoczęły następną fazę negocjacji w sprawie utworzenia stałej bazy amerykańskich wojsk na terytorium Polski. Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że strona amerykańska pozytywnie oceniła przedstawioną przez niego propozycję, a podstawą dalszych decyzji będzie przegląd sił USA prowadzony obecnie przez Departament Wojny.

Pentagon analizuje rozmieszczenie swoich jednostek w Europie. Od kilku tygodni redukuje obecność żołnierzy w Niemczech, a w połowie maja wstrzymał rotację czterech tysięcy wojskowych w Polsce. Departament Wojny przekonywał wówczas, że decyzja nie zapadła w ostatniej chwili, lecz była planowana od dłuższego czasu.

Wpis Kosiniaka-Kamysza wywołał reakcję rzecznika prezydenta Karola Nawrockiego, Rafała Leśkiewicza. Zaapelował on do lidera Polskiego Stronnictwa Ludowego, by przekazał informację koleżankom i kolegom z rządu i nakłonił ich do zaprzestania ataków na Donalda Trumpa, których krytyka - jego zdaniem - podważa sojusz polsko-amerykański. Według Leśkiewicza prezydent Nawrocki od dziesięciu miesięcy pracuje nad zwiększeniem amerykańskiej obecności w Polsce oraz utworzeniem stałej bazy wojsk USA.

Iran zapowiada kontrolę nad cieśniną Ormuz

Iran zapowiedział objęcie cieśniny Ormuz pełną kontrolą po amerykańskich uderzeniach na jego terytorium. Szef irańskiej dyplomacji Abbas Aragczi podczas wizyty w Iraku ogłosił, że przez najbliższych trzydzieści dni szlak będzie zarządzany wyłącznie przez Teheran, a swobodna żegluga zostanie przywrócona po usunięciu wszystkich przeszkód.

Donald Trump za pośrednictwem portalu Truth Social zagroził wznowieniem operacji militarnej. Według prezydenta USA dokończenie operacji „Epic Fury" oznaczałoby zniszczenie Islamskiej Republiki Iranu. Pakistan zaapelował do obu stron o przestrzeganie zawartego w Islamabadzie porozumienia o zawieszeniu broni.

W piątek Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej przeprowadził atak dronowy na kontenerowiec „Ever Lovely" pływający pod banderą Singapuru. Powołany niedawno przez władze w Teheranie Urząd Cieśniny Zatoki Perskiej ostrzegł, że konsekwencje obejmą wszystkie statki przepływające przez Ormuz bez zgody tej instytucji. Amerykańskie lotnictwo w sobotę i niedzielę uderzyło w irańską infrastrukturę wojskową, systemy obrony powietrznej, magazyny dronów oraz urządzenia do stawiania min morskich. W odpowiedzi armia irańska zaatakowała rakietami i dronami amerykańskie bazy w Bahrajnie i Kuwejcie.

Hezbollah przeciw porozumieniu Libanu z Izraelem

Hezbollah odrzucił umowę ramową podpisaną w piątek w Waszyngtonie przez władze Libanu i Izraela. Dokument, wynegocjowany przy pośrednictwie Stanów Zjednoczonych, przewiduje zakończenie konfliktów między Bejrutem i Tel Awiwem oraz zobowiązanie obu państw do pokojowego współistnienia. Nie zmusza jednak izraelskich sił obronnych do wycofania się z zajętych terytoriów południowego Libanu.

Sekretarz generalny Hezbollahu Naim Kasem zapowiedział kontynuowanie oporu wobec Izraela. Poseł ugrupowania Hasan Fadlallah powiedział katarskiej Al-Dżazirze, że próba rozbrojenia organizacji przez libańską armię doprowadzi do nowej wojny domowej. Od soboty na ulicach Bejrutu trwają starcia zwolenników Hezbollahu z siłami bezpieczeństwa. Libańska prokuratura generalna nakazała wojsku i policji zapobieganie zamieszkom oraz identyfikację uczestników ulicznych walk.

Ostrzejsze kary dla lekarzy

Ministerstwo Zdrowia rozważa zaostrzenie kar wobec lekarzy - poinformowało RMF FM. Nowe regulacje miałyby objąć kolejki do specjalistów, dokumentację medyczną oraz umowy zawierane przez placówki z Narodowym Funduszem Zdrowia. We wtorek temat ma być przedmiotem spotkania premiera Donalda Tuska, minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy oraz prezesów oddziałów NFZ.

Szefowa resortu zdrowia poinformowała, że propozycje są konsultowane z Ministerstwem Sprawiedliwości. Rządząca koalicja chce się zająć sprawami, które w ostatnich tygodniach wywołały największe kontrowersje: omijaniem kolejek do lekarzy przez polityków - co dotyczyło m.in. senatora Tomasza Lenza i posłanki Małgorzaty Pępek z Koalicji Obywatelskiej - oraz fałszowaniem dokumentacji medycznej, zarzucanym byłemu koordynatorowi SOR-u Szpitala Południowego w Warszawie, doktorowi Dawidowi Kacprzykowi.

Minister Sobierańska-Grenda zapowiedziała, że surowe kary obejmą nie tylko lekarzy, ale i osoby odpowiedzialne za sporządzanie dokumentacji. Sankcje wobec medyków mają być konsultowane z samorządem lekarskim i niekoniecznie ograniczą się do kar finansowych. Rząd nie zamierza znosić limitów przyjęć na studia medyczne - według szefowej resortu większym problemem jest niewłaściwe wykorzystanie kompetencji lekarzy przez obecny system.

Ukraiński panteon bohaterów narodowych

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zapowiedział powstanie panteonu bohaterów narodowych. Ogłoszenie padło podczas obchodów Dnia Konstytucji Ukrainy; głowa państwa ma wkrótce wnieść oficjalny projekt ustawy. „Nikt i nigdy nie będzie nakazywał nam, jak żyć, jak mówić, kogo kochać, komu być wdzięcznym i jakich bohaterów szanować" - powiedział Zełenski.

Prezydent zapowiedział także postawienie pomnika hetmana Iwana Mazepy w miejscu monumentu Lenina, obalonego niemal trzynaście lat temu podczas Euromajdanu. Projekt powstania panteonu zapowiadano już pod koniec maja, przy okazji sprowadzenia do kraju szczątków Andrija Melnyka, jednego z przywódców OUN, pochowanego na cmentarzu wojskowym pod Kijowem. Prezes Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Ołeksandr Alfiorow nie wykluczył, że w panteonie znajdzie się miejsce dla Stepana Bandery - lidera odłamu OUN odpowiedzialnego za rzeź wołyńską - którego szczątki spoczywają obecnie w Monachium.

Vučić zapowiada ustąpienie, Burkina Faso zrywa z Francją

Prezydent Serbii Aleksandar Vučić zapowiedział ustąpienie ze stanowiska w ciągu najbliższych tygodni i rozpisanie przedterminowych wyborów prezydenckich i parlamentarnych. Decyzję ogłosił podczas wiecu Serbskiej Partii Postępowej w Belgradzie pod hasłem „Serbia jest jedną rodziną". Formalnie jego kadencja powinna wygasnąć w przyszłym roku.

Od listopada 2024 roku w Serbii trwają protesty studenckie i społeczne, których uczestnicy domagają się oddania władzy. Iskrą była katastrofa budowlana na dworcu w Nowym Sadzie, w której zginęło szesnaście osób; inwestycja zrealizowana z udziałem chińskich firm stała się symbolem korupcji.

Burkina Faso zerwała stosunki dyplomatyczne z Francją. Minister komunikacji Pinguendé Gilbert Drogo oskarżył Paryż o „nieustający aktywizm" i neokolonialne ambicje. Według rządu Burkina Faso Francja wspiera siatki wywrotowe i próbuje dyskredytować kraj na arenie międzynarodowej. Paryż uznał decyzję za wrogą i bezpodstawną. Relacje Wagadugu z państwami zachodnimi pogorszyły się po zamachu stanu z 2022 roku, gdy władzę przejął kapitan Ibrahim Traoré.

Rekord temperatury w Słubicach

W Słubicach odnotowano nowy rekord ciepła w Polsce - termometry pokazały 40,5 stopnia Celsjusza. Dotychczasowy rekord wynosił 40,2 stopnia i został ustanowiony w 1921 roku w Prószkowie w województwie opolskim. Pomiar w Słubicach zamyka serię niedzielnych doniesień, w której polityka bezpieczeństwa, konflikty na Bliskim Wschodzie i napięcia w państwach afrykańskich splatają się z krajowymi sporami o jakość opieki zdrowotnej.