Lubelskie zrywa współpracę ze Lwowem w sporze o pamięć UPA

Sejmik województwa lubelskiego jednogłośnie rozwiązał porozumienie o współpracy z ukraińskim obwodem lwowskim. Decyzja zapadła po tym, jak Lwowska Rada Obwodowa ustanowiła rok 2027 rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii - formacji odpowiedzialnej za zbrodnię wołyńską. To jeden z kilku wątków dominujących we wtorkowym przeglądzie wydarzeń.

Dotychczasowa kooperacja obu regionów obejmowała sferę gospodarczą, edukacyjną, handlową oraz kulturalno-naukową. Samorządowcy cytowani przez Polskie Radio Lublin podkreślali, że strona ukraińska upamiętnia osoby odpowiedzialne za ludobójstwo Polaków na Wołyniu. Przewodnicząca Klubu Koalicji Obywatelskiej Zofia Woźnica przypomniała jednocześnie o pomocy, jakiej Polacy udzielili Ukraińcom po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji.

W ubiegłym tygodniu lwowscy radni przyjęli uchwałę honorującą UPA oraz naczelnego dowódcę tej formacji Romana Szuchewycza. Inicjator obchodów, radny Światosław Szeremeta z partii Europejska Solidarność, na wniosek wicepremiera i szefa MSZ Radosława Sikorskiego został objęty pięcioletnim zakazem wjazdu do strefy Schengen.

Lula da Silva wygrywa czwartą kadencję w Brazylii

Prezydent Brazylii Lula da Silva pozostanie na stanowisku na kolejną kadencję po zwycięstwie w drugiej turze niedzielnych wyborów. 81-letni polityk lewicy otrzymał blisko 51,8 procent głosów, a jego przewaga nad kontrkandydatem wyniosła 4,4 miliona głosów. W styczniu rozpocznie czwartą kadencję jako głowa państwa.

W pierwszej turze Lula przegrał, jednak w decydującym głosowaniu zbudował przewagę, którą - jak podkreślił w przemówieniu - zawdzięcza mobilizacji wyborców chcących ocalić demokrację i sprzeciwiających się podporządkowaniu Brazylii innym państwom.

Swojej porażki nie uznał kandydat prawicy Flávio Bolsonaro. Wezwał do unieważnienia wyborów, wskazując, że Najwyższy Sąd Wyborczy z powodu problemów z transportem publicznym przedłużył głosowanie o dwie godziny. Decyzję podjął sędzia Federalnego Sądu Najwyższego Cristiano Zanin, przez lata związany z rodziną Luli jako prawnik i członek jego sztabu sprzed czterech lat.

Wniosek lidera prawicy o anulowanie głosowania odrzuciły zarówno Federalny Sąd Najwyższy, jak i Najwyższy Sąd Wyborczy. Według dziennika „O Globo” obie instytucje uznały wynik za wiążący, ponieważ wydłużenie czasu głosowania nie wpłynęło na rezultat.

Przełom w Serbii: Lista Studencka przejmuje parlament

Lista Studencka zwyciężyła w niedzielnych wyborach do serbskiego Zgromadzenia Narodowego, kończąc czternaście lat dominacji obozu Aleksandara Vučicia. Ugrupowanie uzyskało 140 z 250 mandatów, co oznacza samodzielną większość.

Serbska Partia Postępowa wraz z sojusznikami zdobyła 104 miejsca - o 25 mniej niż w mijającej kadencji. Sześć mandatów przypadło mniejszościom węgierskiej, bośniackiej i albańskiej, a pozostałe komitety nie przekroczyły trzyprocentowego progu wyborczego.

Były prezydent i lider postępowców po publikacji wstępnych wyników przyznał się do porażki. Vučić zapowiedział, że jego ugrupowanie przetrwa, mając już doświadczenie w opozycji. Lider komitetu wyborczego listy studenckiej Ilija Srdanović od początku wierzył w zwycięstwo i - jak mówił w wywiadzie dla bałkańskiego oddziału Russia Today - zwolennicy dotychczasowej władzy również będą mogli poczuć, jak żyje się w warunkach wolności.

Frontex z nowymi uprawnieniami do deportacji

Europejska Agencja Ochrony Granic Frontex otrzyma uprawnienia ułatwiające deportację imigrantów - ustaliła telewizja Euronews. Komisja Europejska przedstawi plan reformy agencji we wtorek. Nowe kompetencje pozwolą kierować funkcjonariuszy do państw trzecich podczas odsyłania ich obywateli przez kraje unijne.

Obecnie Frontex wspiera odsyłanie nielegalnych imigrantów oraz patroluje zewnętrzne granice Unii. Po reformie, działając w Afryce Północnej, będzie mógł uczestniczyć w powstrzymywaniu mieszkańców Afryki Środkowej przed przedostaniem się do Europy. Funkcjonariusze wezmą też udział w deportacjach z planowanych centrów recepcyjnych w krajach spoza wspólnoty - pierwszy ośrodek ma powstać w przyszłym roku.

Reformę krytykują organizacje pozarządowe, które domagają się najpierw stworzenia mechanizmów kontroli agencji. Frontex był wielokrotnie oskarżany o łamanie praw imigrantów próbujących dotrzeć do Unii.

Częstochowa odwołała prezydenta w referendum

Mieszkańcy Częstochowy odwołali w niedzielnym referendum prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka oraz Radę Miejską. Państwowa Komisja Wyborcza uznała głosowanie za ważne dzięki osiągniętej frekwencji. Za odwołaniem prezydenta opowiedziało się blisko 96,7 procent głosujących, a rozwiązanie rady poparło niemal 97 procent.

Matyjaszczyk sprawował urząd od grudnia 2010 roku. Pod koniec lutego został zatrzymany przez Centralne Biuro Antykorupcyjne pod zarzutem płatnej protekcji - polityk Nowej Lewicy miał w zamian za łapówki zmieniać budżet miasta. Jak przypomina portal NaszeMiasto.pl, zdominowana przez Nową Lewicę i Koalicję Obywatelską rada nie chciała poprzeć uchwały o referendum, więc konieczna była zbiórka podpisów.

Wiceprezes PiS Przemysław Czarnek wezwał prawicę do wystawienia wspólnego kandydata w przedterminowych wyborach, jednak Konfederacja odrzuciła propozycję. W Olecku referendum nie powiodło się - frekwencja 13,34 procent okazała się zbyt niska, a burmistrz Karol Sobczak zachował stanowisko mimo dwuletniego braku absolutorium.

Polska między Hanoi a Moskwą

Podczas wizyty w Hanoi premier Donald Tusk rozmawiał o realizacji partnerstwa strategicznego z Wietnamem, ustanowionego w 2025 roku. Porozumienie z premierem Le Minh Hungiem ma zapewnić polskim firmom dostęp do wietnamskiego rynku, a wzajemne inwestycje do 2030 roku mają osiągnąć 6 miliardów dolarów. Strona wietnamska wyraziła zainteresowanie zakupem polskiego sprzętu wojskowego, w tym armatohaubic Krab i transporterów Rosomak.

Równolegle minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oświadczył, że Polska nigdy nie zgodzi się na powrót do normalnych relacji gospodarczych z Rosją, w tym na wykorzystywanie rosyjskiego gazu. Zwracając się do niemieckich uczestników IV Polsko-Niemieckiego Forum Gospodarczego, podkreślił konieczność wyciągnięcia wniosków z historii.