Nawrocki na Westerplatte: Polska i Niemcy mają problem z prawdą
Prezydent Karol Nawrocki podczas obchodów 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej na Westerplatte oświadczył 1 września, że rządy Polski i Niemiec mają wielki problem z historyczną prawdą o tym konflikcie. W tle uroczystości toczyła się polityczna wymiana ciosów wokół reparacji i wystąpienia prezydent Gdańska Aleksandry Dulkiewicz.
W przemówieniu głowa państwa wskazała na konieczność uregulowania kwestii reparacji wojennych przez Niemcy. Zdaniem prezydenta wiedza o wydarzeniach sprzed niemal dziewięciu dekad wciąż nie jest dobrze znana poza granicami Polski. Nawrocki podkreślił, że problem z historią mają nie tylko Niemcy, lecz także rząd Donalda Tuska, i bezpośrednio zwrócił się do premiera o wsparcie w staraniach o reparacje.
Premier Tusk w swoim wystąpieniu zaapelował o nieustanne okazywanie wsparcia Ukrainie. Ostrzegł przed powtarzaniem historycznych błędów, takich jak podpisanie układu monachijskiego w 1938 roku.
Kontrowersje wywołało wystąpienie prezydent Gdańska. Aleksandra Dulkiewicz nawiązała w nim do oblężenia Leningradu przez wojska niemieckie, przypominając, że 1 września przypada również 85. rocznica jego rozpoczęcia. Poseł Konfederacji Konrad Berkowicz zarzucił Tuskowi i Dulkiewicz skupianie się na problemach innych państw, a europoseł Prawa i Sprawiedliwości Mariusz Kamiński określił osoby związane z koalicją rządzącą jako „wyprute z polskości”.
Unijne środki dla Polski za broń przekazaną Ukrainie
Polska ma otrzymać od Unii Europejskiej 400 milionów euro za broń przekazaną Ukrainie - ustaliło radio RMF FM. Środki z unijnego Funduszu Pokojowego zasilą Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych i trafią do kraju w 2027 roku. Polskie władze mogą dodatkowo ubiegać się o kwotę od 10 do 30 milionów euro, choć wcześniej swoje stanowisko wobec podziału pieniędzy musi zmienić Francja.
Środki z funduszu były wcześniej blokowane przez Węgry pod rządami Viktora Orbána. Weto wycofał gabinet Pétera Magyara. Wypłatę uzgodniono we wtorek podczas spotkania ministrów obrony państw członkowskich w Irlandii.
Wiceminister obrony narodowej Paweł Zalewski przekazał serwisowi RMF FM, że pieniądze trafią do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych prowadzonego za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego, którego zadaniem jest finansowanie modernizacji Wojska Polskiego. Jeszcze przed wetem Węgier Polska otrzymała blisko 830 milionów euro w ramach tego mechanizmu. Cały fundusz dysponuje kwotą 6,6 miliarda euro, a największym beneficjentem w 2027 roku będą Niemcy - najhojniejszy unijny donator Ukrainy.
Niemcy zamykają rosyjski konsulat po planowanym ataku na lotnisko
Niemcy ogłosiły zamknięcie konsulatu generalnego Rosji w Bonn, oskarżając Moskwę o przygotowywanie ataku dronowego na lotnisko w Lipsku. Federalny minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt oświadczył, że policyjne śledztwo, ustalenia wywiadu oraz schemat planowanego ataku jednoznacznie wskazują na udział Rosji w działaniach hybrydowych przeciwko Niemcom.
Polityk oskarżył Rosję o serię ataków w Niemczech i sąsiednich państwach, wymierzonych w infrastrukturę krytyczną, koncerny zbrojeniowe i projekty wspierające Ukrainę. Minister spraw zagranicznych Johann Wadephul zdecydował o zamknięciu konsulatu w Bonn oraz Domu Rosyjskiego w Berlinie. Do resortu dyplomacji zostanie wezwany rosyjski ambasador, a służby zaostrzą kontrole graniczne rosyjskich obywateli.
5 sierpnia na lotnisku w Lipsku-Halle odkryto dron wyposażony w materiały wybuchowe, umieszczony niedaleko maszyny ukraińskich linii Antonov Airlines. Tydzień później niemieckie służby znalazły kolejny bezzałogowiec na polu w pobliżu portu lotniczego.
Materiały wybuchowe przy elektrowni węglowej
Niemiecka policja wykryła materiały wybuchowe w pobliżu elektrowni węglowej Jänschwalde. Kilka ładunków domowej roboty odnaleziono przy stacji elektroenergetycznej na południowy wschód od Berlina. Operator lokalnej sieci początkowo sądził, że ma do czynienia z fajerwerkami sylwestrowymi - część ładunków została wystrzelona, co spowodowało krótką przerwę w dostawach prądu przy podstacji Turnow-Preilack.
Premier Brandenburgii Dietmar Woidke uważa, że materiały miały posłużyć do ataku na elektrownię, i wzywa do wzmocnienia ochrony infrastruktury energetycznej. W styczniu lewicowi ekstremiści podpalili linię energetyczną w Berlinie, pozbawiając ogrzewania około 45 tysięcy gospodarstw domowych, a dwa lata temu odcięto dopływ prądu do fabryki Tesli pod stolicą.
Cieśnina Ormuz, ćwiczenia w Szwecji i prace na Chełmszczyźnie
Wysoka przedstawiciel UE do spraw zagranicznych Kaja Kallas ogłosiła fiasko starań dyplomatycznych na rzecz przywrócenia wolności żeglugi w cieśninie Ormuz. Stany Zjednoczone przeprowadziły kolejne ataki na irańskie cele wojskowe, w tym obiekty Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf zapowiedział, że skoro USA nie chcą, by Iran eksportował ropę przez Zatokę Perską, żaden kraj regionu nie będzie mógł transportować paliw przez Ormuz.
Szwecja po raz pierwszy od lat 50. XX wieku przeprowadziła ćwiczenia z pochówku poległych żołnierzy. Podczas manewrów Aurora 26, w których uczestniczyło blisko 18 tysięcy żołnierzy z 13 państw, 300 szwedzkich wojskowych przećwiczyło pełny proces postępowania ze zmarłymi - od odzyskiwania i identyfikacji zwłok po pochówek z honorami. Wykorzystano niemal pół tysiąca manekinów.
Ukraina otrzymała od Polski zgodę na prace poszukiwawcze na Chełmszczyźnie, w miejscowości Łasków, gdzie mogą znajdować się groby Ukraińców zabitych w marcu 1944 roku. Wiceminister kultury Iwan Werbycki przekazał, że prace prowadzić będzie Centrum Poszukiwawczo-Memorialne „Dola” na zlecenie ukraińskiego IPN. W marcu 1944 roku Bataliony Chłopskie i Armia Krajowa przeprowadziły akcje odwetowe na ukraińskich mieszkańcach wsi w regionach Chełmszczyzny i Zamojszczyzny - w odpowiedzi na wcześniejsze ataki Ukraińskiej Powstańczej Armii.