Niemcy zatrzymały dwóch Turków za podpalenie stacji Starlink w Polsce

W Niemczech zatrzymano dwóch obywateli Turcji podejrzanych o podpalenie stacji systemu Starlink w Woli Krobowskiej. Zgodnie z przepisami kodeksu karnego mają oni odpowiadać za sabotaż oraz dywersję na rzecz obcego wywiadu. Według ministra koordynatora służb specjalnych Tomasza Siemoniaka za atakiem stoją rosyjskie służby, które coraz częściej mają wykorzystywać do swoich celów obywateli państw trzecich wywodzących się ze środowisk przestępczych.

Premier Donald Tusk, komentując zatrzymanie, napisał na platformie X, że uszkodzenie obiektu w Woli Krobowskiej było elementem wojny hybrydowej. Przed Turkami za podobne działania zatrzymywano między innymi Ukraińców i Kolumbijczyków.

Kontrole w szkołach będą kontynuowane

Premier zapowiedział dalsze kontrole w szkołach. W ramach akcji prowadzonej od ubiegłego piątku policja patrolowała w poniedziałek placówki edukacyjne i ich okolice siłami około 20 tysięcy funkcjonariuszy, zatrzymując kolejnych 18 osób. Przez cztery dni działań zatrzymano łącznie 135 osób.

Donald Tusk polecił ministrowi spraw wewnętrznych i administracji Marcinowi Kierwińskiemu, by funkcjonariusze prowadzili kontrole dopóty, dopóki rządzący i policja będą obserwować „jakieś sytuacje, które budzą niepokój”. Lider Koalicji Obywatelskiej, cytowany przez serwis tygodnika „Do Rzeczy”, przyznał, że działania mogą wydawać się niektórym kontrowersyjne, ale wraz ze swoim gabinetem miał otrzymać tysiące pochwał od rodziców.

W piątek wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski przeprowadzi nadzwyczajne spotkanie z przedstawicielami największych platform społecznościowych - Mety, Google, TikToka i Telegramu. Polityk Nowej Lewicy zamierza namawiać je do ścisłego monitorowania publikowanych treści. Minister edukacji Barbara Nowacka poinformowała, że w poniedziałek w całym kraju zamkniętych było zaledwie 10 szkół; w piątek, po dwóch atakach na Mazowszu, nieczynnych pozostawało 59 placówek.

Gibała prezydentem Krakowa

Łukasz Gibała wygrał drugą turę przedterminowych wyborów na prezydenta Krakowa. Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła jego zwycięstwo po przeliczeniu głosów ze wszystkich obwodowych komisji - Gibałę poparło 62,12 procent wyborców, a jego kontrkandydatkę, senator Monikę Piątkowską z Koalicji Obywatelskiej, 37,88 procent krakowian.

W rozmowie z RMF FM Gibała zapowiedział, że podczas krótkiej kadencji skupi się na kwestii miejskiego zadłużenia. Priorytetem ma być rzetelny audyt i uporządkowanie finansów miasta, których rekordowy dług był jedną z głównych przyczyn odwołania poprzedniego prezydenta. Gibała wcześniej trzykrotnie startował w tych wyborach; przed dwoma laty przegrał minimalnie z odwołanym w majowym referendum Aleksandrem Miszalskim.

Piątkowska, w rozmowie z TOK FM, uznała swój wynik za satysfakcjonujący, podkreślając, że startowała w bardzo trudnej sytuacji, a kampania była wyjątkowo brutalna. Zapowiedziała wspieranie prezydenta elekta, wzywając go jednocześnie do rezygnacji z pomysłu referendum w sprawie strefy czystego transportu.

USA grożą Ukrainie odcięciem pomocy

Stany Zjednoczone miały zagrozić władzom Ukrainy odcięciem od informacji wywiadowczych i wsparcia wojskowego - podał portal „The Kyiv Independent”, powołując się na źródła w ukraińskich służbach. Amerykańscy dowódcy mieli telefonować do swoich ukraińskich odpowiedników z groźbą zaprzestania pomocy. Groźby pojawiły się kilkadziesiąt godzin po zawarciu przez prezydenta Donalda Trumpa umowy z Rosją w sprawie dostaw oleju napędowego na światowe rynki.

W niedzielę Trump ogłosił rosyjsko-ukraińskie zawieszenie broni w sektorze energetycznym. Waszyngton chce wymusić na Kijowie zaprzestanie ataków na rosyjskie rafinerie, które - zdaniem amerykańskiego prezydenta - doprowadziły do znacznego wzrostu cen oleju napędowego.

Trump domagał się także przeprowadzenia wyborów prezydenckich na Ukrainie. W odpowiedzi prezydent Wołodymyr Zełenski zaproponował 60-dniowy rozejm, który pozwoliłby przygotować głosowanie. Rosja tę propozycję odrzuciła - Kreml deklaruje zainteresowanie wyłącznie długoterminowymi rozwiązaniami, choć jest gotów wstrzymać uderzenia w dniu ewentualnych wyborów.

Farage bada brytyjskie wsparcie dla Ukrainy

Lider Reform UK Nigel Farage chce przyjrzeć się wydatkom Wielkiej Brytanii na pomoc Ukrainie. Jak relacjonował portal Politico, polityk nie kwestionuje samego poparcia, lecz obawia się, że pieniądze brytyjskich podatników mogą być marnotrawione z powodu korupcji, którą uznaje za jedną z najpoważniejszych na świecie.

Od lutego 2022 roku Wielka Brytania udzieliła Ukrainie wsparcia wartego 25 miliardów funtów, z czego blisko 16 miliardów przeznaczono na pomoc militarną. Farage, nazywany ojcem Brexitu, dodał, że Rosja pozostaje największym zagrożeniem, lecz wsparcie dla Ukrainy nie powinno być nieograniczone.

Cyberatak zagraża francuskiej żywności

We Francji cyberatak na systemy chłodnicze w hipermarketach dotknął nawet kilkaset sklepów. Intermarché zgłosiło problemy w blisko 200 placówkach, Coopérative U w 100, a Carrefour w około 80. W większości przypadków systemy lodówek przestawiono na tryb rozmrażania, a w niektórych sklepach doszło do pożarów.

Biuro premiera Sébastiena Lecornu wskazało, w komunikacie przytoczonym przez Politico, na lukę w systemach duńskiej firmy Danfoss. Francuska Agencja Bezpieczeństwa Systemów Informatycznych (ANSSI) koordynuje działania z zagranicznymi odpowiednikami, ponieważ duńskie systemy wykorzystują także sieci w innych państwach.

Lula oskarża Metę, Nobel dla dwóch ekonomistów

Prezydent Brazylii Lula da Silva oskarżył Metę o ingerencję w kampanię przed drugą turą wyborów. Koncern Marka Zuckerberga miał celowo ograniczać zasięg jego reklam i treści. Meta odrzuca zarzuty, twierdząc, że problemy techniczne występowały również w innych krajach.

Tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii otrzymali Robert E. Hall i Michael Woodford - amerykańscy ekonomiści uhonorowani za pracę o mikroekonomicznych podstawach stabilizacji makroekonomicznej. Ich modele przyczyniły się do lepszego zrozumienia mechanizmów, którymi kierują się dziś banki centralne na całym świecie.