Sąd blokuje europejski nakaz na Ziobrę, USA wracają do blokady portów Iranu

Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił w poniedziałek wniosek Prokuratury Krajowej o europejski nakaz aresztowania byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, argumentując, że polityk nie przebywa obecnie na terytorium Unii Europejskiej. Tego samego dnia Stany Zjednoczone ogłosiły przywrócenie blokady irańskich portów morskich i wprowadzenie opłat za korzystanie z cieśniny Ormuz, a Węgierskie Zgromadzenie Narodowe przyjęło poprawkę konstytucyjną otwierającą drogę do odwołania prezydenta Tamása Sulyoka.

Ziobro poza zasięgiem europejskiego wymiaru sprawiedliwości

Sędziowie warszawskiego sądu okręgowego uznali, że nie można wydać europejskiego nakazu aresztowania wobec wiceprezesa Prawa i Sprawiedliwości, ponieważ nie przebywa on aktualnie na terenie Unii Europejskiej. Ziobro po kwietniowych wyborach parlamentarnych na Węgrzech, gdzie wcześniej uzyskał azyl, przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. Orzeczenia nie da się zaskarżyć.

Prokuratura Krajowa najprawdopodobniej złoży kolejny wniosek. Rzeczniczka prokuratury Anna Adamiak przypomniała, że wiceprezes PiS dotąd pracował i leczył się na terenie wspólnoty, a organy ścigania kilkukrotnie zwracały się do sądu, gdy przebywał on jeszcze w Unii.

Obecny minister sprawiedliwości Waldemar Żurek uszanował decyzję sądu, ale zakwestionował interpretację prawa. Zauważył, że Ziobro może w każdej chwili przylecieć ze Stanów Zjednoczonych do Unii Europejskiej, a wówczas jego zatrzymanie w strefie Schengen nie będzie już możliwe. Prokuratura Krajowa czekała na rozstrzygnięcie sądu od lutego bieżącego roku.

Waszyngton przywraca blokadę irańskich portów

Prezydent Donald Trump zapowiedział ponowną blokadę irańskich jednostek morskich w odpowiedzi na kolejne zamknięcie przez Teheran cieśniny Ormuz. Amerykański przywódca podkreślił, że jeden z najważniejszych światowych szlaków handlowych pozostaje otwarty dla statków innych państw. Waszyngton zamierza jednocześnie pobierać od komercyjnych przewoźników opłatę w wysokości 20 procent wartości transportowanych towarów za przepływ przez Ormuz.

Iran zamknął cieśninę w miniony weekend, oskarżając Stany Zjednoczone o naruszenie czerwcowego wstępnego porozumienia pokojowego. Zgodnie z jego zapisami USA zobowiązały się do nierozszerzania obecności wojskowej w bezpośrednim sąsiedztwie Iranu. Z tego powodu irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej ostrzeliwuje rakietami i dronami amerykańskich sojuszników w Zatoce Perskiej.

Amerykańska armia skoncentrowała uderzenia na obiektach położonych na południowym wybrzeżu Iranu. Zdaniem telewizji CNN obecna wymiana ciosów oznacza, że zawieszenie broni między Waszyngtonem a Teheranem legło w gruzach.

Unia zamknie granice przed Ukraińcami w wieku poborowym

Unia Europejska przygotowuje zmiany, które uniemożliwią obywatelom Ukrainy w wieku poborowym wjazd na terytorium wspólnoty. Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Maciej Duszczyk powiedział „Rzeczpospolitej”, że prace nad regulacjami znajdują się na zaawansowanym etapie, a Polska należy do państw najmocniej popierających ograniczenie ochrony tymczasowej.

Po wprowadzeniu zmian ukraińscy mężczyźni i kobiety w wieku poborowym będą musieli okazać zaświadczenie o nieobjęciu mobilizacją, aby przekroczyć granicę Unii. Paradoksalnie o nowelizację przepisów zabiegała na początku czerwca sama Ukraina. W ubiegłym roku prezydent Wołodymyr Zełenski umożliwił jednak wyjazd z kraju osobom w wieku od 18 do 22 lat, znosząc wobec nich zakaz opuszczania terytorium państwa.

Według Duszczyka nowa polityka Unii niewiele zmieni w polskiej praktyce. Wygaszana jest już ustawa nadzwyczajna regulująca dostęp Ukraińców do rynku pracy i świadczeń socjalnych, a ochrona tymczasowa obywateli Ukrainy będzie obowiązywać do lutego 2027 roku. Obecnie korzysta z niej w Polsce około 960 tysięcy osób.

Koalicja antybalistyczna dziesięciu państw - bez Polski

W poniedziałek dziesięć państw utworzyło koalicję antybalistyczną mającą rozwijać zdolności obronne Ukrainy i reszty Europy w zakresie przeciwdziałania wrogim pociskom. Do sojuszu przystąpiły Dania, Francja, Niemcy, Włochy, Holandia, Norwegia, Hiszpania, Szwecja, Ukraina i Wielka Brytania. Polska pozostała poza tym gronem.

We wspólnej deklaracji sygnatariusze zapowiedzieli budowę zintegrowanej architektury antybalistycznej zdolnej do odstraszania wrogich państw i neutralizowania pojawiających się zagrożeń. Prezydent Francji Emmanuel Macron ogłosił za pośrednictwem portalu X, że priorytetem będzie ochrona atakowanej przez Rosję Ukrainy. Zełenski jeszcze przed spotkaniem koalicji wskazywał na zaawansowane francuskie technologie przeciwrakietowe.

Węgierski parlament otwiera drogę do usunięcia prezydenta

Zgromadzenie Narodowe Węgier przyjęło większością dwóch trzecich głosów siedemnastą poprawkę do konstytucji, zaproponowaną przez opozycyjną partię Tisza. Regulacja ma pozwolić na odwołanie prezydenta Tamása Sulyoka, do którego rezygnacji już podczas kwietniowego wieczoru wyborczego wzywał lider ugrupowania Péter Magyar.

Sulyok ma pięć dni na podpisanie poprawki. W przeciwnym razie rządzący obóz uruchomi wobec niego procedurę impeachmentu. Kolejna głowa państwa zostanie wybrana po przyjęciu zupełnie nowej konstytucji, którego kompleksowy proces zaplanowano od września.

Parlament ograniczył również możliwość sprawowania mandatu poselskiego do maksymalnie dwunastu lat oraz zdecydował o utworzeniu Narodowego Urzędu do spraw Odzyskiwania i Ochrony Mienia. W proteście przeciwko zmianom ze swojej funkcji zrezygnował przewodniczący klubu parlamentarnego Fideszu Gergely Gulyás. Były rzecznik rządu Viktora Orbána ocenił, że decyzje rządzących są początkiem autokracji na Węgrzech.

Sankcje wobec rosyjskiego komunikatora VK

Ministrowie spraw zagranicznych państw Unii Europejskiej objęli sankcjami rosyjską firmę VK, właściciela komunikatora VKontakte. Nie porozumieli się w sprawie kompleksowego dwudziestego pierwszego pakietu sankcji wobec Rosji, ale zgodzili się na ograniczenia wobec przedsiębiorstwa oskarżanego o współpracę z Kremlem od początku inwazji na Ukrainę.

Firma odpowiada między innymi za ograniczanie źródeł niezależnych informacji oraz identyfikowanie krytyków prezydenta Władimira Putina. W telefonach i tabletach sprzedawanych w Rosji ma być instalowana stworzona przez VK aplikacja MAX z rozbudowanymi funkcjami inwigilacyjnymi. Według telewizji Euronews rozwiązanie oferowane przez właściciela tak zwanego rosyjskiego Facebooka pomogło państwu w rozprawieniu się z konkurentami: WhatsAppem, Instagramem, Telegramem oraz sieciami VPN.

Na liście sankcyjnej znalazły się też przedsiębiorstwa Citadel, Fast Experts i Norcy Trans, oskarżane o dostarczanie sprzętu rosyjskim służbom inwigilującym dziennikarzy i opozycyjnych polityków.

Warszawa siedzibą centrum ESA

Europejska Agencja Kosmiczna utworzy swoje centrum w Warszawie - ogłosili premier Donald Tusk i dyrektor generalny ESA Josef Aschbacher. Będzie to pierwsza tego rodzaju inwestycja poza terytorium państw sygnatariuszy deklaracji powołującej agencję z 1975 roku. Instytucja, zatrudniająca obecnie około 6500 osób, planuje budowę swojego pierwszego statku kosmicznego, aby podjąć rywalizację ze Stanami Zjednoczonymi i Chinami.

Minister finansów Andrzej Domański, cytowany przez portal Money.pl, stwierdził, że polska gospodarka wciąż szybko rośnie, ale wymaga nowych impulsów rozwojowych. W listopadzie ubiegłego roku Polska zobowiązała się do wydania 731 milionów euro na misję ESA, z czego ponad pół miliarda stanowią programy opcjonalne.